10 Ocak Tarihte Bugün: Zaferler, Hak Mücadelesi ve Raylar Üzerindeki İlkler
Tarih yaprakları 10 Ocak'ı gösterdiğinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yolundaki en kritik askeri başarılardan biri olan I. İnönü Zaferi kazanıldı. Albay İsmet Bey komutasındaki Türk ordusunun Yunan ordusunu durdurduğu bu zafer, TBMM'nin uluslararası itibarını artırırken milli mücadelenin seyrini değiştirdi. Aynı gün, basın emekçileri için de bir dönüm noktası oldu; basın çalışanlarının haklarını güvence altına alan yasanın yürürlüğe girmesiyle Çalışan Gazeteciler Günü kutlanmaya başlandı. Dünyada ise ulaşım tarihini değiştiren bir ilk yaşandı; dünyanın ilk metrosu Londra'da seferlerine başladı.
Tarihte Bugün Meydana Gelen Olaylar
Askeri zaferlerden kültürel devrimlere, teknolojik ilklerden siyasi kırılmalara kadar 10 Ocak tarihinde yaşanan önemli gelişmeler...
- 1810 - Fransız İmparatoru Napolyon Bonapart ile eşi Josephine'in evliliği resmen sona erdi.
- 1863 - Dünyanın ilk metrosu olan Londra Metrosu'nun 'Metropolitan' adı verilen ilk hattı hizmete açıldı.
- 1919 - I. Dünya Savaşı'nın fiilen sona erdiği anlardan biri: Medine Müdafaası bitti. Osmanlı garnizonu silah bırakan son muharip kuvvet oldu. Aynı gün İngilizler Bağdat'ı işgal etti.
- 1920 - Ankara'da Milli Mücadele'nin sesi olacak Hâkimiyet-i Milliye gazetesi yayın hayatına başladı.
- 1920 - Cenevre merkezli uluslararası teşkilat Milletler Cemiyeti kuruldu; ABD bu yapıya katılmadı.
- 1921 - Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktası: I. İnönü Muharebesi kazanıldı. Albay İsmet Bey komutasındaki Türk ordusu, Yunan ilerleyişini durdurdu.
- 1929 - Belçikalı çizer Hergé'in ünlü karakteri Tenten'in maceraları ilk kez yayımlandı.
- 1940 - Pierre Louÿs'in 'Afrodit' adlı kitabı hakkında müstehcenlik suçlamasıyla dava açıldı.
- 1944 - Türk havacılık tarihi için önemli bir adım: Nuri Demirağ'ın fabrikasında üretilen Türk yolcu uçağının ilk uçuş denemesi Yeşilköy'de yapıldı.
- 1945 - Takvim ve dilde sadeleşme: Teşrinevvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani aylarının adları; Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi.
- 1946 - Birleşmiş Milletler'in ilk genel kurulu Londra'da 51 ülkenin katılımıyla toplandı.
- 1961 - Basın çalışanlarına önemli haklar getiren 212 sayılı yasa yürürlüğe girdi. Gazete sahiplerinin protestosuna rağmen bu tarih, Çalışan Gazeteciler Bayramı (Günü) olarak kutlanmaya başlandı.
- 1964 - Efsanevi müzik grubu Beatles'ın ABD'deki ilk albümü satışa çıktı.
- 1972 - Askeri Yargıtay, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararlarını onayladı.
- 1979 - İran İslam Devrimi öncesi kritik viraj: Şah Rıza Pehlevi ülkesini terk ederek Mısır'a gitti.
- 1983 - THY'nin Afyon uçağı Ankara'da düştü, kazada 47 kişi hayatını kaybetti.
- 1984 - ABD ve Vatikan arasında 100 yılı aşkın süreden sonra diplomatik ilişkiler yeniden başladı.
- 1990 - Medya devlerinin birleşmesi: Time ve Warner şirketleri birleşerek Time Warner adını aldı.
- 1998 - Anayasa Mahkemesi, Refah Partisi'nin kapatılmasına karar verdi.
- 2001 - İnternet ansiklopedisi Wikipedia, Nupedia'nın bir parçası olarak yayın hayatına adım attı.
- 2012 - 12 Eylül davasında tarihi gün: Dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ve Orgeneral Tahsin Şahinkaya hakkındaki iddianame kabul edildi.
10 Ocak Tarihinde Doğan Ünlüler ve Tarihi Kişilikler
Bugün dünyaya gelenler arasında rock müziğinin efsanelerinden Nobel ödüllü bilim insanlarına kadar pek çok isim yer alıyor.
- 1883 - Rus yazar Aleksey Nikolayeviç Tolstoy.
- 1916 - Nobel Tıp Ödülü sahibi İsveçli biyokimyacı Sune Bergström.
- 1924 - İspanyol heykeltıraş Eduardo Chillida.
- 1936 - Nobel Fizik Ödülü sahibi Amerikalı astronom Robert Woodrow Wilson.
- 1938 - Bilgisayar biliminin öncülerinden Amerikalı yazar Donald Knuth.
- 1945 - İngiliz rock efsanesi Rod Stewart.
- 1948 - Amerikalı müzisyen (Steely Dan) Donald Fagen.
- 1949 - Türk ekonomist ve siyasetçi Kemal Derviş.
- 1949 - Efsanevi boksör George Foreman.
- 1953 - Amerikalı rock şarkıcısı Pat Benatar.
- 1964 - Türk oyuncu Hakan Boyav.
- 1968 - Türk opera sanatçısı Hakan Aysev.
- 1974 - Hint sinemasının yıldızı Hrithik Roshan.
- 1979 - İtalyan voleybolcu Francesca Piccinini.
- 1981 - Amerikalı iş insanı Jared Kushner.
10 Ocak Tarihinde Hayatını Kaybedenler
Edebiyatın dev kalemlerinden moda ikonlarına kadar 10 Ocak'ta aramızdan ayrılanlar:
- 1619 - Osmanlı Padişahı III. Mehmed'in annesi Safiye Sultan.
- 1778 - Modern taksonominin babası İsveçli biyolog Carl Linnaeus.
- 1862 - Altıpatlar tabancanın mucidi Amerikalı sanayici Samuel Colt.
- 1904 - Fransız ressam ve heykeltıraş Jean-Léon Gérôme.
- 1917 - Vahşi Batı'nın sembol ismi Buffalo Bill (William F. Cody).
- 1951 - Nobel ödüllü Amerikalı yazar Sinclair Lewis.
- 1957 - Nobel ödüllü Şilili şair Gabriela Mistral.
- 1964 - Türk edebiyatının ve Milli Mücadele'nin simge ismi Halide Edip Adıvar (Not: Bazı kaynaklar 9 Ocak olarak da verebilir).
- 1968 - Atatürk'ün silah arkadaşı Ali Fuat Cebesoy.
- 1971 - Moda dünyasının efsanesi Coco Chanel.
- 2001 - Türk şair ve yazar Necati Cumalı.
- 2016 - İngiliz müzik ikonu David Bowie.
- 2021 - Türk mimar ve siyasetçi Ahmet Vefik Alp.
- 2023 - Efsanevi rock gitaristi Jeff Beck.
İlişkili Haber
