22 Aralık Tarihte Bugün
Tarih 22 Aralık'ı gösterdiğinde dünya ve Türkiye tarihinde unutulmaz sayfalar açıldı. 1914 yılında on binlerce Mehmetçiğin kar altında yazdığı kahramanlık destanı Sarıkamış Harekâtı bugün başladı. Bilimin kalbi İstanbul Üniversitesi'nin temellerinin atıldığı, dünya edebiyatının devi Dostoyevski'nin idamın eşiğinden döndüğü ve Rumen diktatör Çavuşesku'nun devrildiği gün bugün. Türk futbolunun 'Ordinaryüs'ü Lefter Küçükandonyadis'ten Hollywood yıldızı Ralph Fiennes'a; sinemanın mucitleri Lumière kardeşlerin ilk gösteriminden nükleer enerjideki devrimlere kadar işte 22 Aralık'ın dev arşivi...
1453 - İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) kuruldu. Darülfünun, 1933'te üniversiteye dönüştürüldü.
1501 - 22 Aralık Safevi İmparatorluğu kuruldu.
1574 - Padişah III. Murat tahta çıktı.
1829 - Yolcu taşıyan ilk Demiryolu hattı olan Baltimore-Ohio Demiryolu açıldı.
1849 - Dostoyevski son anda idamdan döndü.
1885 - Japonya'da modernleşmenin başladığı Meiji döneminde, kabine sistemine geçilmesiyle Itō Hirobumi, ilk Japonya Başbakanı olarak atandı.
1894 - Yüzbaşı Alfred Dreyfus'un haksız yere casusluk suçuyla yargılandığı Dreyfus davası, Fransa'da başladı.
1895 - Halka açık ilk sinema gösterimi, Paris'te Rennes Sokağı'nda yapıldı. 28 Aralık'tan itibaren de Capucines Bulvarı'ndaki Grand Cafe'nin bodrum katında düzenli gösterimler başladı. Sinemaya adını verenler, Lyonlu Lumière kardeşlerdi.
1914 - Harbiye Nazırı ve Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Reisi Enver Paşa'nın, Rus işgali altındaki toprakları kurtarmak ve Rusya içlerine ilerlemek amacıyla planladığı Sarıkamış Harekatı başladı.
1932 - Hindistan'daki İngiliz yönetimi, 28 bin mahkûmu serbest bıraktı. Mahkûmlar arasında Mahatma Gandhi de vardı.
1933 - Almanya'da Reichstag (parlamento binası) yangınını çıkaran Van der Lubbe, idama mahkûm oldu.
1938 - Alman kimyacı Otto Hahn tarafından ilk atom çekirdeği patlatıldı.
1944 - Vietnam Halk Ordusu kuruldu.
1956 - İlk kez bir goril doğal ortamı dışında, bir hayvanat bahçesinde doğum yaptı. Esaret altında doğan gorile 'Colo' adı verildi.
1962 - Hâkimler ve Savcılar Kurulu kuruldu.
1963 - Lakonia adlı yolcu gemisi, Madeira Adaları'nın (Portekiz) 270 km kuzeyinde yandı: 128 kişi öldü.
1964 - Casus uçak Lockheed SR-71 Blackbird (kara kuş) ilk uçuşunu yaptı.
1965 - Birleşik Krallık'ta tüm kara yollarında azami hız sınırı saatte 70 mil (112 km) olarak saptandı. Daha önce bu ülkede bir hız sınırı yoktu.
1974 - Erzurum'da çığ altında kalan 6 kayakçı öldü.
1979 - Paris'teki Türk Turizm ve Tanıtma Bürosu Müdürü Yılmaz Çolpan, uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü. Suikastı ASALA üstlendi.
1984 - New York metrosunda, Bernhard Hugo Goetz adlı bir beyazın, kendisini gasp edeceklerini iddia ettiği 4 zenciyi öldürdüğü New York metrosu silahlı saldırısı gerçekleşti.
1989 - Romanya Devlet Başkanı Nicolae Ceauşescu, halk ayaklanması sonucu yönetimden alındı.
1989 - Brandenburg Kapısı yeniden açıldı.
1990 - Lech Walesa, Polonya'nın ilk seçilmiş Başkanı sıfatıyla, parlamentoda yemin ederek görevine başladı.
1992 - Futbolcu Tanju Çolak, 9 yıl hapse mahkûm edildi. Çolak, yurda kaçak Mercedes sokmaktan yargılanmaktaydı.
1994 - Yeni Demokrasi Hareketi aynı adla partileşti; Genel Başkanlığa Cem Boyner seçildi.
1999 - Hükûmet Egebank, Yaşarbank, Yurtbank, Sümerbank ve Esbank'a el koydu.
2000 - Madonna, film yönetmeni Guy Ritchie ile İskoçya'da evlendi.
2000 - Türkiye'de Rahşan Affı çıkarıldı.
2002 - Afganistan'da Hamid Karzai'nin Başkanlığında kurulan 'Geçici Yönetim' görevine başladı.
2016 - Irak ve Şam İslam Devleti tarafından Sefter Taş ve Fethi Şahin adlı iki Türkün yakılma videosu dünyaya servis edildi.
Doğumlar
245- Diocletianus, Roma imparatorluğunu Doğu Roma ve Batı Roma olarak paylaştıran Roma imparatoru (ö. 312)
1095 - II. Rugerro, Sicilya Kralı (ö. 1154)
1178 - Antoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 81. imparatoru (ö. 1185)
1183 - Çağatay Han, Moğol prensi ve Cengiz Han'ın ikinci oğlu (ö. 1242)
1459 - Cem Sultan, Osmanlı şehzade (Fatih Sultan Mehmet'in oğullarından) (ö. 1495)
1597 - III. Frederick, Holstein-Gottorp dükü (ö. 1659)
1639 - Jean Racine, Fransız şair (ö. 1699)
1856 - Frank B. Kellogg, Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1937)
1858 - Giacomo Puccini, İtalyan opera bestecisi (ö. 1924)
1869 - Dimitri Egorov, Rus matematikçi (ö. 1931)
1872 - Camille Guérin, Fransız veteriner hekim ve bakteriyolog (ö. 1961)
1887 - Srinivasa Aiyangar Ramanujan, Hint matematikçi (ö. 1920)
1888 - Joseph Arthur Rank, İngiliz film yapımcısı (ö. 1972)
1898 - Vladimir Fock, Sovyet fizikçi (ö. 1974)
1899 - Ekrem Hakkı Ayverdi, Türk mühendis, mimar ve tarihçi (ö. 1984)
1900 - Marc Allégret, Fransız yönetmen (ö. 1973)
1903 - Haldan Keffer Hartline, Amerikalı fizyolog (ö. 1983)
1905 - Thomas Flowers, Colossus bilgisayarı'nın tasarımcısı (ö. 1998)
1907 - Peggy Ashcroft, İngiliz aktris (ö. 1991)
1915 - Barbara Billingsley, Amerikalı oyuncu (ö. 2010)
1924 - Sevim Tekeli, Türk bilim tarihi profesörü
1924 - Lefter Küçükandonyadis, Türk futbolunun efsanesi, 'Ordinaryüs' (ö. 2012)
1926 - Alcides Ghiggia, Uruguaylı millî futbolcu (ö. 2015)
1928 - Fredrik Barth, Norveçli sosyal antropolog (ö. 2016)
1930 - Arturo Rojas de la Cámara, İspanyol çizgi roman sanatçısı (ö. 2019)
1932 - Phil Woosnam,Galli futbolcu (ö. 2013)
1934- David Pearson, Amerikalı otomobil yarışçısı (ö. 2018)
1936 - James Burke, İngiliz yayıncı ve bilim tarihçisi
1937 - Eduard Uspenski, Rus çocuk kitabı yazarı (ö. 2018)
1943 - Paul Wolfowitz, eski Dünya Bankası başkanı
1948 - Lynne Thigpen, Amerikalı oyuncu (ö. 2003)
1949 - Maurice Gibb, Bee Gees grubu üyesi (ö. 2003)
1949 - Robin Gibb, Bee Gees grubu üyesi (ö. 2012)
1955 - Serdar Özgüldür, Türk hukukçu
1955 - Thomas C. Südhof, Nobel ödüllü biyokimyacı
1958 - Marijam Agischewa, Alman oyuncu
1958 - Simon Westaway, Avustralyalı oyuncu
1959 - Bernd Schuster, Alman futbolcu ve teknik direktör
1962 - Ralph Fiennes, İngiliz oyuncu (Voldemort,Schindler'in Listesi)
1963 - Giuseppe Bergomi, İtalyan futbolcu
1964 - Lee Jae-myung, Güney Koreli siyasetçi
1965 - David S. Goyer, Batman ve Superman serilerinin senaristi
1966 - Yasemin Çongar, Türk gazeteci
1967 - Richey James Edwards, İngiliz müzisyen
1967 - Dan Petrescu, Rumen futbolcu ve teknik direktör
1968 - Emre Aracı, Türk orkestra şefi ve besteci
1968 - Luis Hernández, Meksikalı futbolcu
1968 - Dina Meyer, Amerikalı aktris
1969 - Myriam Bédard, Kanadalı biatlet
1970 - Ted Cruz, Amerikalı politikacı
1970 - Adam Guziński, Polonyalı yönetmen
1970 - Ömür Gedik, Türk gazete yazarı ve hayvan hakları savunucusu
1972 - Vanessa Chantal Paradis, Fransız oyuncu ve müzisyen
1978 - Danny Ahn, Güney Koreli sanatçı
1978 - Joy Ali, Fijili boksör (ö. 2015)
1978 - Emmanuel Olisadebe, Polonyalı millî futbolcu
1979 - Eleonora Lo Bianco, İtalyan voleybolcu
1979 - Timur Acar, Türk oyuncu
1982 - Britta Heidemann, Alman eskrimci
1982 - Mistico, Meksikalı güreşçi
1983 - Andrew William Hankinson, Amerikalı profesyonel güreşçi
1983 - José Fonte, Portekizli futbolcu
1984 - Basshunter, İsveçli DJ ve yapımcı
1986 - Fatih Öztürk, Türk futbolcu
1987 - Éder, Portekizli futbolcu (Euro 2016 kahramanı)
1989 - Jordin Sparks, Amerikalı şarkıcı
1992 - Moonbyul, Güney Koreli rapçi
1993 - Raphaël Guerreiro, Portekizli futbolcu
1993 - Hedvig Rasmussen, Danimarkalı kürekçi
1993 - Meghan Trainor, Amerikalı pop şarkıcısı
1994 - İlayda Çevik, Türk oyuncu
1995 - Hande Mehan, Türk müzisyen
1996 - Aleyna Solaker, Türk oyuncu
Ölümler
69 - Vitellius, Roma İmparatoru (d. 15)
1693 - Elisabeth Hevelius, ilk kadın astronomlardan biri (d. 1647)
1828 - William Hyde Wollaston, İngiliz kimyager ve fizikçi (d. 1766)
1867 - Jean-Victor Poncelet, Fransız matematikçi (d. 1788)
1870 - Gustavo Adolfo Bécquer, İspanyol post-romantik yazar (d. 1836)
1880 - George Eliot, İngiliz yazar (d. 1819)
1915 - Arthur Hughes, İngiliz ressam (d. 1832)
1925 - Amelie Beese, Alman havacı (d. 1886)
1936 - Nikolay Ostrovski, Sovyet yazar (d. 1904)
1940 - Nathanael West, Amerikalı yazar (d. 1903)
1942 - Franz Boas, Amerikan dilbilimci ve etnolog (d. 1858)
1943 - Beatrix Potter, İngiliz yazar ve illüstratör (d. 1866)
1951 - Karl Koller, Luftwaffe Genelkurmay Başkanı (d. 1898)
1959 - Ziya Şakir, Türk yazar (d. 1883)
1961 - Mükrimin Halil Yinanç, Türk tarihçi (d. 1900)
1979 - Darryl F. Zanuck, Amerikalı film yapımcısı (d. 1902)
1981 - Hikmet Dizdaroğlu, Türk yazar (d. 1917)
1985 - Lawrence Hauben, Oscar ödüllü senarist (d. 1931)
1989 - Samuel Beckett, Nobel ödüllü İrlandalı yazar (d. 1906)
2002 - Hugh Desmond Hoyte, Guyanalı siyasetçi (d. 1929)
2002 - Joe Strummer, The Clash grubunun vokali (d. 1952)
2004 - Nezihe Viranyalı, Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından (d. 1925)
2006 - Yelena Muhina, Sovyet Rus jimnastikçi (d. 1960)
2009 - Albert Scanlon, İngiliz futbolcu (d. 1935)
2014 - Christine Cavanaugh, Amerikalı seslendirme sanatçısı (d. 1963)
2014 - Joe Cocker, İngiliz rock ve blues sanatçısı (d. 1944)
2014 - Vera Gebuhr, Danimarkalı oyuncu (d. 1916)
2015 - Freda Meissner-Blau, Avusturyalı siyasetçi (d. 1927)
2017 - Jason Lowndes, Avustralyalı bisikletçi (d. 1994)
2017 - Miruts Yifter, Etiyopyalı atlet (d. 1944)
2018 - Paddy Ashdown, İngiliz diplomat (d. 1941)
2020 - Claude Brasseur, Fransız oyuncu (d. 1936)
2020 - Özkan Sümer, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1940)
2021 - Thomas Kinsella, İrlandalı şair (d. 1928)
2022 - Alikram Humbatov, Azeri siyasetçi (d. 1948)
