Takvim yaprakları 31 Ocak'ı gösterdiğinde Türkiye, değerli hukukçu ve aydın Muammer Aksoy'u hain bir suikast sonucu kaybetti. Bilim ve teknoloji dünyasında ise ABD, Explorer 1 uydusuyla uzay yarışına dahil oldu ve Apollo 14 Ay yolculuğuna başladı. Siyaset sahnesinde Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılması (Brexit) ve Türkiye'de Gümrük ve Tekel Bakanlığı'nın kurulması gibi önemli gelişmeler yaşandı.
Olaylar
- 1729 - Türkiye'de ilk kitap, Mehmet Bin Mustafa'nın (Vanlı) kaleme aldığı Sıhahı Cevheri (Vankulu) adlı sözlük basıldı. İbrahim Müteferrika, ilk Türk matbaasını İstanbul'da Sultanselim'deki konağında kurmuştu.
- 1747 - İlk zührevi hastalıklar kliniği, Londra'da açıldı.
- 1790 - Osmanlı-Prusya ittifakı.
- 1865 - ABD Temsilciler Meclisi, köleliği yasaklayan yasayı onayladı.
- 1876 - ABD'de ülkedeki tüm Kızılderililer, Kızılderili rezervasyonu olarak adlandırılan, kendilerine ayrılmış özel bölgelerde yaşamaya zorlandılar.
- 1915 - I. Dünya Savaşı: Almanya, Ruslara karşı zehirli gaz kullandı.
- 1927 - Müttefiklerin Almanya üzerindeki denetimi sona erdi; bundan sonra Almanya'nın yeniden silahlanmasını Milletler Cemiyeti denetleyecek.
- 1928 - Türk Eğitim Derneği (TED) Ankara'da kuruldu.
- 1928 - Sovyetler Birliği'nde 30 muhalefet lideri Almatı'ya sürgüne gönderildi. Sürgüne gidenler arasında Lev Troçki de vardı.
- 1930 - Seloteyp, 3M şirketi tarafından pazara sürüldü.
- 1931 - Gümrük ve Tekel Bakanlığı kuruldu.
- 1931 - Kültür magazin dergisi, Resimli Ay kapandı.
- 1931 - Yarın gazetesi Başyazarı Arif Oruç ve Sorumlu Müdürü İzmit'te birer yıldan fazla hapse mahkûm oldular.
- 1934 - Nâzım Hikmet, Nail Vahtedi, Tosun Ömer ve Yonga Ömer beş yıl hapis cezasına mahkûm edildi.
- 1938 - Atatürk, Gemlik'te sun'i ipek fabrikasını açtı.
- 1942 - Öğrencilere sigara içme ve nişan yüzüğü takma yasağı getirildi.
- 1943 - Stalingrad Muharebesi'nde Nazi Almanyası'nın 6. Ordu Komutanı Generalfeldmarschall Friedrich Paulus, Sovyet Birlikleri'ne teslim oldu.
- 1946 - SSCB'den esinlenen yeni Yugoslavya Anayasasına göre ülke, altı cumhuriyetten oluşuyor: Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Slovenya.
- 1950 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry S. Truman, hidrojen bombası geliştirme programı yürüttüklerini açıkladı.
- 1952 - Yunanistan Dış İşleri Bakanı Sofoklis Venizelos'un Türkiye'ye yaptığı resmî gezi sırasında, Türk-Elen Dostluk Derneği'nin kurulması kararlaştırıldı.
- 1953 - Kuzey Denizi taşkınlarında sadece Hollanda'da 1800'den fazla kişi öldü.
- 1956 - 'Nesebi sahih olmayan çocukların tescili' hakkındaki kanun Mecliste kabul edildi.
- 1956 - Guy Mollet, Fransa Başbakanı oldu.
- 1958 - İlk başarılı Amerika Birleşik Devletleri uydusu Explorer 1, Dünya çevresindeki yörüngesine oturdu.
- 1961 - İsrail Başbakanı David Ben Gurion istifa etti.
- 1961 - Ahmet Emin Yalman, Vatan gazetesinden ayrıldı.
- 1964 - 15 Ocak günü Kıbrıs sorununu görüşmek üzere toplanan III. Londra Konferansı, 19 günlük çalışmanın ardından bir sonuç alınamadan dağıldı.
- 1965 - Sağlık Bakanlığı bir açıklama yaptı; Türkiye'de ortalama insan ömrü 33 yıl.
- 1966 - Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası'nda 2400 işçi greve başladı.
- 1968 - Vietkong büyük bir saldırıya geçti; Saygon'daki Amerikalı Elçiliği 6 saat işgal edildi.
- 1968 - TRT Ankara Televizyonu, deneme yayınına başladı.
- 1971 - İnsanlı ay yolculuklarında bir adım daha; Apollo 14 fırlatıldı. Görevli astronotlar: Alan Shepard, Edgar Mitchell ve Stuart Roosa.
- 1973 - Çetin Altan'ın 4,5 yıl hapsi istendi; karikatürist Turhan Selçuk'u döven 3 polis hapse mahkûm edildi.
- 1973 - Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
- 1974 - Seyfi Demirsoy'un ölümüyle boşalan Türk-İş Genel Başkanlığına Halil Tunç seçildi.
- 1976 - İlerici Kadınlar Derneği (İKD), Ankara'da 'Evlat acısına son' mitingi düzenledi. Mitinge 5 bin kişi katıldı.
- 1978 - Zonguldak'ta ikramiyesi ödenmeyen 20 bin maden işçisi direnişe geçti.
- 1980 - Tariş olayları: Tariş'te direniş bitti, işçiler işbaşı yaptılar. 22 Ocak'ta güvenlik güçleri arama yapma gerekçesiyle Tariş işletmelerine girmek istemiş, 600 işçi gözaltına alınmıştı.
- 1985 - Başbakan Turgut Özal, Gökova'da termik santral kurulacağını açıkladı.
- 1986 - İşkence konusunda itiraflarda bulunan polis memuru Sedat Caner, Ankara Cumhuriyet Savcılığı'na teslim oldu.
- 1986 - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) İçel Milletvekili Fikri Sağlar, Türkiye'de 5 yılda 800'den fazla insanın 'kayıp' olduğunu söyledi.
- 1990 - Atatürkçü Düşünce Derneği ve Türk Hukuk Kurumu Başkanı Muammer Aksoy, 73 yaşında Ankara'da evinin önünde kurşunlanarak öldürüldü.
- 1990 - SSCB satranç şampiyonu Gary Kasparov, vatandaşı Anatoli Karpov'u yenerek dünya satranç şampiyonu oldu.
- 1990 - Moskova'da ilk McDonald's açıldı.
- 1996 - Patlayıcı yüklü bir kamyon Kolombo'da (Sri Lanka) Merkez Bankasının kapılarına çarparak infilak etti: en az 86 kişi öldü, 1400 kişi yaralandı.
- 2000 - Alaska Havayollarına ait bir yolcu uçağı, Büyük Okyanus'a düştü: 88 kişi öldü.
- 2004 - TL'den 6 sıfır atılması ve Türkiye Devleti para biriminin Yeni Türk Lirası olmasını öngören yasa, Resmi Gazete'de yayımlandı.
- 2005 - Dünyaca ünlü pop yıldızı Michael Jackson hakkında, 13 yaşındaki bir çocuğa tacizde bulunduğu gerekçesiyle dava açıldı.
- 2005 - Afganistan'daki Türk birlikleri, Kabil'deki uluslararası hava alanının sorumluluğunu üstlendi.
- 2006 - Abdullah Öcalan'ın avukatlarından İrfan Dündar, müvekkilinin yeniden yargılanmaya ilişkin dilekçesini, bu konuda yetkili olan Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesine göndererek başvuruda bulunduğunu bildirdi.
- 2008 - İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde ruhsatsız bir binada maytapların yanarak doğalgaz kazanını patlatmasıyla oluşan olayda 23 kişi öldü, 120 kişi yaralandı.
- 2018 - İsrail'in İran'ın nükleer arşivine sızması.
- 2019 - Wrapped Bitcoin piyasaya sürüldü.
- 2020 - Birleşik Krallık Avrupa Birliği'nden ayrıldı.
Doğumlar
- 1543 - Tokugawa İeyasu, Orta Çağ Japonya'sının en önemli shōgunlarından (askeri hükümdar) biri (ö. 1616)
- 1620 - Georg Friedrich, Almanya ve Hollanda kökenli mareşal (ö. 1692)
- 1624 - Arnold Geulincx, Fransız Descartesçı düşünür (ö. 1669)
- 1763 - Jens Esmark, Danimarkalı-Norveçli mineraloji profesörü (ö. 1839)
- 1769 - André-Jacques Garnerin, Fransız havacı ve çerçevesiz paraşütün mucidi (ö. 1823)
- 1797 - Franz Schubert, Avusturyalı besteci (ö. 1828)
- 1799 - Rodolphe Töpffer, İsviçreli yazar, öğretmen, ressam, karikatürist ve çizgi romancı (ö. 1846)
- 1858 - André Antoine, Fransız oyuncu, film yönetmeni, yazar, eleştirmen (ö. 1943)
- 1865 - Henri Desgrange, Fransız bisiklet yarışçısı ve spor muhabiri (ö. 1940)
- 1868 - Theodore Richards, Amerikalı kimyacı (ö. 1928)
- 1869 - Henri Carton de Wiart, Belçika'nın 23'üncü Başbakanı (ö. 1951)
- 1869 - Wilhelm Heye, Alman asker (ö. 1947)
- 1881 - Irving Langmuir, Amerikalı Nobel Kimya ödülüne sahip kimyager (ö. 1957)
- 1884 - Mehmed Emin Resulzade, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin kurucusu (ö. 1955)
- 1884 - Theodor Heuss, Batı Almanya'nın ilk Cumhurbaşkanı (ö. 1963)
- 1892 - Eddie Cantor, Amerikalı şarkıcı, komedyen, dansçı ve oyuncu (ö. 1964)
- 1893 - Arkadiy Plastov, sosyalist gerçekçilik akımının öncülerinden olan Rus Sovyet ressam (ö. 1972)
- 1894 - Kurt Blome, Nazi bilim insanı (ö. 1969)
- 1896 - Sofya Yanovskaya, Sovyet matematikçi ve tarihçi (ö. 1966)
- 1896 - Lewis Strauss, Amerikalı iş adamı, hayırsever, ABD Donanması subayı ve politikacı (ö. 1974)
- 1902 - Tallulah Bankhead, Amerikalı oyuncudur (ö. 1968)
- 1902 - Alva Myrdal, İsveçli diplomat ve siyasetçi (ö. 1986)
- 1905 - John O'Hara, Amerikalı yazar (ö. 1970)
- 1910 - Faruk Kenç, Türk film yönetmeni (ö. 2000)
- 1911 - Baba Vanga, Bulgar kadın kâhin (ö. 1996)
- 1918 - Kerim Korcan, Türk yazar (ö. 1990)
- 1919 - Jackie Robinson, ilk Afrikalı Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (ö. 1972)
- 1921 - Carol Channing, Amerikalı stand-up komedyen, oyuncu, şarkıcı, dansçı ve seslendirme sanatçısı (ö. 2019)
- 1921 - Mario Lanza, Amerikalı tenor ve oyuncu (ö. 1959)
- 1923 - Norman Mailer, Amerikan romancı ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 2007)
- 1923 - Adela Forestello, Arjantinli insan hakları aktivisti
- 1929 - Rudolf Mössbauer, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2011)
- 1929 - Jean Simmons, İngiliz asıllı Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2010)
- 1931 - Ernie Banks, Amerikalı efsanevi profesyonel beyzbolcu (ö. 2015)
- 1933 - Bernardo Provenzano, İtalyan suç örgütü lideri (ö. 2016)
- 1934 - Muhammed Taki Misbah Yezdi, İranlı siyasetçi (ö. 2021)
- 1935 - Kenzaburo Oe, Japon romancı ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2023)
- 1936 - Can Bartu, Türk futbolcu (ö. 2019)
- 1937 - Philip Glass, Amerikalı besteci
- 1937 - Suzanne Pleshette, Amerikalı oyuncu (ö. 2008)
- 1938 - Beatrix, Hollanda Kraliçesi
- 1938 - Lynn Carlin, Amerikalı eski bir oyuncu
- 1941 - Dick Gephardt, Amerikalı siyasetçi ve eski ABD Temsilciler Meclisi üyesi
- 1941 - Jessica Walter, Amerikalı oyuncu (d. 2021)
- 1942 - Daniela Bianchi, İtalyan oyuncu
- 1942 - Derek Jarman, İngiliz sinema yönetmeni (ö. 1994)
- 1942 - Zeynep Kerman, Türk edebiyat araştırmacısı ve akademisyen
- 1945 - Temel Gürsu, Türk yönetmen, yapımcı, senarist, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
- 1947 - Jonathan Banks, Amerikalı oyuncu
- 1947 - Bernard Guignedoux, Fransız futbolcu ve teknik direktör (ö. 2021)
- 1951 - Selma Güneri, Türk sinema ve ses sanatçısı
- 1956 - Guido van Rossum, Hollandalı bir bilgisayar programcısı
- 1956 - John Lydon, İngiliz müzisyen
- 1959 - Anthony LaPaglia, Avustralyalı oyuncu
- 1959 - Kelly Lynch, ABD doğumlu oyuncu
- 1960 - Ekber Genci, İranlı yazar ve gazeteci
- 1960 - Grant Morrison, çizgi roman yazarı
- 1960 - Željko Šturanović, Karadağlı siyasetçi (ö. 2014)
- 1961 - Fatih Kısaparmak, Türk besteci ve yorumcu
- 1961 - Filiz Kerestecioğlu, Türk hukukçu ve siyasetçi
- 1961 - Latif Demirci, Türk karikatürist
- 1963 - Ergün Poyraz, Türk araştırmacı yazar
- 1964 - Jeff Hanneman, Amerikalı müzisyen ve Slayer grubunun gitaristi (ö. 2013)
- 1964 - Ofra Harnoy, Kanadalı çellist
- 1966 - Anne Berge, Norveçli kayakçı
- 1968 - John Collins, İskoç millî futbolcu ve teknik direktör
- 1970 - Minnie Driver, İngiliz oyuncu ve şarkıcı
- 1971 - Patricia Velásquez, Venezuelalı oyuncu ve model
- 1973 - Amanda Lee Rogers, Avusturyalı eski oyuncu
- 1974 - Ary Abittan, Fransız oyuncu ve mizah yazarı
- 1975 - Preity Zinta, Bollywood (Hint Sineması) oyuncusu
- 1976 - Traianos Dellas, Yunan millî futbolcu ve teknik direktör
- 1977 - Kerry Washington, Amerikalı oyuncu
- 1979 - Eduardo Navarro, İspanyol profesyonel futbolcu (ö. 2022)
- 1980 - James Adomian, İngiltere doğumlu Amerikalı oyuncu
- 1981 - Justin Timberlake, Amerikalı pop şarkıcısı ve oyuncu
- 1982 - Salvatore Masiello, İtalyan futbolcu
- 1982 - Allan James McGregor, İskoç kaleci
- 1982 - Elena Paparizou, Yunan şarkıcı
- 1983 - Fabio Quagliarella, İtalyan futbolcu
- 1984 - Jeremy Wariner, Amerikalı atlet
- 1985 - Adam Federici, Avustralyalı eski millî futbolcu
- 1986 - Walter Dix, Amerikan kısa mesafe koşucusu
- 1986 - Megan Ellison, Amerikalı yapımcı
- 1988 - Taijo Teniste, Eston millî futbolcu
- 1995 - Isaak, Alman şarkıcı
- 2000 - Julián Álvarez, Arjantinli millî futbolcu
- 2001 - Lee Dae-hwi, Koreli şarkıcı ve sunucu
Ölümler
- 757 - An Luşan, bir Tang Hanedanı generalidir (d. 703)
- 1430 - Andrey Rublyov, Rus ressam (d. 1360)
- 1678 - Giulio Carpioni, İtalyan ressamı ve resim klişeci (d. 1613)
- 1820 - III. George, İngiltere Kralı (d. 1738)
- 1830 - Ernst Moritz Arndt, Alman şair ve siyasetçi (d. 1769)
- 1848 - Joseph Görres, Alman yazar ve gazeteci (d. 1776)
- 1888 - Edward Lear, İngiliz sanatçı, illüstratör, müzisyen, yazar ve şair (d. 1812)
- 1890 - Eduard Georg von Wahl, Baltık Alman cerrah (d. 1833)
- 1899 - Alfred Sisley, Britanyalı ressam (d. 1839)
- 1919 - Franz Mehring, Alman politikacı, tarihçi ve edebiyat eleştirmeni (d. 1846)
- 1934 - Fritz Haber, Alman kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1868)
- 1941 - Yannis Metaksas, Yunan general ve devlet adamı (d. 1871)
- 1946 - İsmail Fenni Ertuğrul, Türk mutasavvıf, felsefeci ve yazar (d. 1855)
- 1950 - Ahmed el Cabir el Sabbah, Kuveyt Şeyhi (d. 1885)
- 1957 - Ziya Osman Saba, Türk şair ve yazar (d. 1910)
- 1963 - Robert Frost, Amerikalı şair ve Pulitzer Ödülü sahibi (d. 1874)
- 1980 - Jimmy Durante, Amerikalı oyuncu, komedyen, şarkıcı ve piyanist (d. 1893)
- 1991 - Tarık Zafer Tunaya, Türk akademisyen (d. 1916)
- 1997 - Metin Bükey, Türk besteci ve müzisyen (d. 1933)
- 2005 - Ephraim Kishon, İsrailli yazar ve yönetmen (d. 1924)
- 2007 - Hasan Kavruk, Türk ressam (d. 1918)
- 2007 - Edward Robert Harrison, Britanyalı gök bilimci ve kozmolojist (d. 1919)
- 2013 - Arif Peçenek, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1959)
- 2014 - Ayşe Nana, Ermeni asıllı Türk-İtalyan oyuncu ve dansçı (d. 1936)
- 2016 - Jacques Rivette, Fransız film yönetmeni (d. 1928)
- 2017 - Howard Frank Mosher, Amerikalı yazar ve eğitimcidir (d. 1942)
- 2017 - Elkin Ramírez, Kolombiyalı şarkıcı ve söz yazarıdır (d. 1962)
- 2017 - Elliot Sperling, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1951)
- 2018 - Ion Ciubuc, Moldovalı siyasetçi ve eski başbakan (d. 1943)
- 2019 - Jane Aamund, Danimarkalı gazeteci ve yazar (d. 1936)
- 2019 - George Fernandes, Hint siyasetçi, yazar, sendikacı, tarım uzmanı ve gazeteci (d. 1930)
- 2019 - Jean-Marc Fontaine, Fransız matematikçi ve akademisyen (d. 1944)
- 2019 - Andy Hebenton, Kanadalı eski profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1929)
- 2019 - Charles J. Hynes, Amerikalı avukat ve Amerikan Demokrat Partisi üyesi siyasetçidir (d. 1935)
- 2019 - James Ingram, Amerikalı soul müzik sanatçısı ve yapımcısı (d. 1952)
- 2019 - Alf Lüdtke, Alman tarihçidir (d. 1943)
- 2019 - Muhammed Nebi Habibi, İranlı siyasetçi (d. 1945)
- 2020 - Kasım er-Rimi, Yemenli İslamcı (d. 1978)
- 2020 - Tevfik Kasımov, Azeri siyasetçi ve diplomat (d. 1938)
- 2020 - Yannis Tseklenis, Yunan moda tasarımcısı (d. 1937)
- 2021 - Varol Ürkmez, Türk eski millî futbolcu (d. 1937)
- 2022 - Suresh Bansal, Hint siyasetçi (d. 1943)
- 2022 - Howard Hesseman, Amerikalı aktör (d. 1940)
- 2022 - Diler Saraç, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1937)
- 2022 - Pete Smith, Māori kökenli Yeni Zelandalı aktör (d. 1958)
- 2023 - Annie Wersching, Amerikalı oyuncu (d. 1977)
- 2025 - Salwan Momika, Iraklı aktivist (d. 1986)
- 2025 - Marina Colasanti, İtalyan-Brezilyalı yazar, çevirmen ve gazeteci (d. 1937)
- 2025 - Max Schautzer, Alman radyo ve televizyon sunucusu (d. 1940)
- 2025 - Mavai Senathirajah, Sri Lankalı siyasetçi (d. 1942)
- 2025 - Richard Williamson, İngiliz gelenekçi Katolik piskopos (d. 1940)
- 2025 - Julian Bennett, İngiliz arkeolog (d. 1949)
- 2025 - Edward Greer, Amerikalı üst düzey rütbeli asker (d. 1924)
İlişkili Haber
