Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İran ile yaşanan gerilimin tırmanması üzerine Ortadoğu'daki askeri üslerinden bazı personellerini çekme kararı aldı. Washington yönetiminin bu hamlesi, olası bir çatışma hazırlığı olarak yorumlanırken, Tahran yönetiminden komşu ülkelere yönelik çok sert bir uyarı geldi. İranlı yetkililer, ABD'nin bölgedeki ülkeler üzerinden bir saldırı gerçekleştirmesi durumunda, bu ülkelerdeki Amerikan üslerinin hedef alınacağını açıkça ilan etti.
Tahran Yönetiminden Komşulara: 'Saldırı Gelirse Sizi Vururuz'
İran'da devam eden ve rejimi zorlayan iç karışıklıklar uluslararası bir krize dönüşmek üzere. Tahran yönetimi, ABD'nin olası bir askeri müdahalesine karşı bölge ülkelerine net bir mesaj gönderdi. İsmi açıklanmayan üst düzey bir İranlı yetkili, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve Türkiye'ye uyarıda bulunarak, topraklarının İran'a karşı bir saldırı üssü olarak kullanılmasına izin vermemelerini istedi. Yetkili, 'Eğer ABD bu ülkelerdeki üslerden İran'ı hedef alırsa, biz de o üsleri vuracağız' ifadelerini kullandı.
Bu gelişmeler yaşanırken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasındaki doğrudan temasların tamamen askıya alındığı bildirildi. Diplomatik kanalların kapanması, bölgedeki sıcak çatışma riskini artırıyor. Batılı ve İsrailli yetkililer, Donald Trump yönetiminin İran'daki olaylara müdahale etme kararı almış olabileceğini, ancak müdahalenin kapsamı ve zamanlamasının henüz netleşmediğini belirtiyor. Hatta bazı Avrupalı kaynaklar, ABD müdahalesinin önümüzdeki 24 saat içinde gerçekleşebileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Protestolar ve Can Kayıpları Tarihi Seviyeye Ulaştı
İran içerisindeki durum ise giderek kötüleşiyor. Ülke genelindeki protestolar, 1979 devriminden bu yana rejimin karşılaştığı en büyük meydan okuma olarak nitelendiriliyor. İnsan hakları örgütleri ve yerel kaynaklardan alınan bilgilere göre, olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısı korkutucu boyutlara ulaştı. HRANA insan hakları grubu, şu ana kadar 2 bin 403 protestocu ve 147 hükümet yanlısının öldüğünü doğruladı. Bu rakamlar, 2009 ve 2022 yıllarındaki protestolarda yaşanan can kayıplarının çok üzerinde seyrediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, günlerdir İran'daki protestoculara destek mesajları veriyor ve 'yardımın yolda olduğunu' belirtiyor. Trump, İran yönetiminin protestocuları idam etmesi halinde 'çok güçlü bir eylemle' karşılık vereceklerini taahhüt etti. İranlı yetkililer ise yaşananları 'yabancı düşmanların kışkırtması' olarak nitelendirerek, ABD ve İsrail'i olayları körüklemekle suçluyor. Ülke genelindeki internet kesintisi nedeniyle sağlıklı bilgi akışı sağlanamazken, İran yargısı tutuklanan protestocuların hızla yargılanacağını ve cezalandırılacağını duyurdu.
ABD Üslerinde Hareketlilik ve Tahliyeler Başladı
Bölgedeki askeri hareketlilik, diplomatik gerilimin sahaya yansıdığını gösteriyor. Katar yetkilileri, bölgedeki en büyük ABD üssü olan El Udeid Hava Üssü'nden personel çekilmeye başlandığını doğruladı. Bu adımın, mevcut bölgesel gerilimlere bir önlem olarak atıldığı ifade ediliyor. Diplomatik kaynaklar, henüz toplu bir asker tahliyesinin söz konusu olmadığını, ancak kritik olmayan bazı personelin bölgeden ayrılması talimatı aldığını belirtiyor. ABD'nin Bahreyn'deki 5. Filo karargahı ve diğer stratejik noktalarında da güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı.
Batılı yetkililer, İran rejiminin şu an için ani bir çöküşün eşiğinde görünmediğini ve güvenlik aygıtının kontrolü elinde tuttuğunu değerlendiriyor. Ancak ekonomik kriz, uluslararası yaptırımlar ve devam eden protestoların yarattığı baskı, Tahran yönetimini köşeye sıkıştırmış durumda. İran devlet televizyonu ise hükümete destek mitingleri ve cenaze törenlerini yayınlayarak kamuoyu desteğinin sürdüğü mesajını vermeye çalışıyor.
