Avrupa'da teknoloji şirketlerine yönelik denetimler sıkılaşırken, İtalya Rekabet Kurumu (Antitrust-AGCM), ABD merkezli teknoloji devi Apple'a yönelik yürüttüğü kapsamlı soruşturmayı tamamladı. Kurum, şirketin mobil uygulama piyasası üzerindeki hakim konumunu kötüye kullandığı sonucuna vararak, Apple'a toplamda 98,6 milyon avro tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Bu karar, teknoloji dünyasında yankı uyandırırken, pazar payı ve rekabet kuralları çerçevesinde yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
App Store ve ATT Politikası Mercek Altında
Antitrust kurumundan yapılan yazılı açıklamaya göre, ceza kararı Apple'ın üç farklı iştiraki olan 'Apple Inc.', 'Apple Distribution International Ltd.' ve 'Apple Italia S.r.l.' şirketlerini kapsıyor. Kesilen toplam ceza miktarı 98 milyon 635 bin 416 avro olarak kayıtlara geçti. Soruşturmanın temel dayanağını, Apple'ın Nisan 2021'den itibaren iOS mobil işletim sistemi kullanıcıları için hayata geçirdiği Uygulama İzleme Şeffaflığı (ATT) politikası oluşturuyor.
Bu politika kapsamında üçüncü taraf uygulama geliştiricilerine dayatılan gizlilik kuralları, İtalyan yetkililer tarafından mercek altına alındı. Yapılan değerlendirmelerde, Apple'ın bu kurallar aracılığıyla App Store üzerinden dağıtılan uygulamaların geliştiricilerine yönelik kısıtlayıcı bir tutum sergilediği saptandı. Kurum, Apple'ın kendi işletim sistemi üzerindeki kontrol gücünü kullanarak pazarın doğal işleyişine müdahale ettiğini belirtti.
İtalya Rekabet Kurumu tarafından yürütülen bu karmaşık süreç; Avrupa Komisyonu, diğer ulusal rekabet otoriteleri ve İtalyan Veri Koruma Kurumu ile tam koordinasyon içerisinde gerçekleştirildi. Soruşturma sonucunda, Apple'ın ATT politikasının rekabet açısından kısıtlayıcı bir mahiyet taşıdığına hükmedildi. İtalyan yetkililer, Apple'ın App Store aracılığıyla bu pazarda 'aşırı derecede baskın' bir konuma sahip olduğunu ve bu gücün adil rekabet koşullarını ihlal edecek şekilde kullanıldığını aktardı.
Hazırlanan raporda, ATT politikasına ilişkin koşulların Apple tarafından tek taraflı olarak dayatıldığı ve bu durumun şirketin ticari ortaklarının ekonomik çıkarlarına doğrudan zarar verdiği tespit edildi. Ayrıca, Apple'ın resmi olarak açıkladığı veri koruma hedeflerine ulaşma yöntemi de orantısız bulundu. Kurum, veri gizliliği iddiasıyla getirilen kısıtlamaların, aslında rakiplerin pazar payını daraltmaya yönelik bir mekanizmaya dönüştüğünü savundu.
Soruşturmanın Kapsamı ve Uluslararası Etkileri
Apple'a kesilen bu ağır para cezası, sadece İtalya yerelinde değil, Avrupa genelindeki teknoloji regülasyonları açısından da emsal niteliği taşıyor. Soruşturma dosyasına göre, Apple'ın ticari ortaklarına dayattığı şartlar, geliştiricilerin kullanıcı verilerine erişimini kısıtlarken, Apple'ın kendi reklam ve hizmet servislerine avantaj sağladığı iddialarıyla örtüşüyor. Rekabet Kurumu, bu tür bir hakimiyetin piyasadaki yenilikçiliği körelttiğini ve tüketici seçeneklerini dolaylı yoldan kısıtladığını ifade etti.
İtalyan otoritelerin üzerinde durduğu bir diğer kritik nokta ise Apple'ın veri koruma stratejilerinin şeffaflığı oldu. Kurum, Apple'ın açıkladığı güvenlik ve gizlilik hedefleri ile piyasada uyguladığı ticari kısıtlamalar arasında bir dengesizlik olduğunu kaydetti. Elde edilen bulgulara göre, şirketin veri gizliliğini koruma amacı güden politikaları, aslında ticari rakiplerin operasyonel süreçlerini zorlaştıran bir yapıya bürünmüş durumda.
Soruşturma çerçevesinde, Apple'ın ticari ortaklarının bu düzenlemelerden olumsuz etkilendiği ve Apple'ın pazar üzerindeki mutlak gücünün orantısız bir şekilde arttığı vurgulandı. Bu kararın ardından Apple'ın İtalya'daki operasyonel süreçlerinde veya global gizlilik politikalarında bir değişikliğe gidip gitmeyeceği merakla bekleniyor. İtalyan makamları, dijital pazarlarda adil ve şeffaf bir ortamın sağlanması adına benzer denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceği mesajını verdi.
AA
