İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO müttefiklerinin Afganistan'daki askerlerinin 'cephe hattından uzak durduğu' yönündeki iddialarına karşı benzeri görülmemiş bir sertlikte yanıt verdi. Starmer, Trump'ın sözlerini 'aşağılayıcı ve açıkça dehşet verici' olarak nitelendirirken, bu tür ifadelerin savaşta hayatını kaybeden veya yaralanan askerlerin ailelerini derinden yaraladığını belirtti.
Beyaz Saray ile gerilimin tırmandığı bir haftanın ardından konuşan Starmer, Afganistan'da hayatını kaybeden 457 İngiliz askerini andı. Başbakan, 'Cesaretlerini, yiğitliklerini ve ülkeleri için yaptıkları fedakarlıkları asla unutmayacağım,' dedi. Trump'ın iddialarının aksine, İngiliz ve NATO birliklerinin Amerikalı müttefikleriyle omuz omuza savaştığını vurgulayan Starmer, bir soru üzerine, eğer kendisi böyle bir gaf yapsaydı kesinlikle özür dileyeceğini ifade etti.
Trump Ne Demişti?
Donald Trump, Fox News'e verdiği bir röportajda ve Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda, NATO müttefiklerinin Afganistan'daki katkılarını küçümseyen ifadeler kullandı. Trump, 'Asker gönderdiklerini söyleyecekler... ve gönderdiler de, ama biraz geride, cephe hattının biraz uzağında durdular,' şeklinde konuştu. Ayrıca NATO üyelerinin ABD için orada olup olmayacağından emin olmadığını belirterek ittifakın dayanışmasını sorguladı.
Bu açıklamalar, Trump'ın Vietnam Savaşı sırasında askere gitmemek için 'topuk dikeni' teşhisi aldığı yönündeki tartışmaları da yeniden alevlendirdi. Muhalefet liderleri ve gaziler, Trump'ın kendi askerlik geçmişini hatırlatarak, cephede savaşanlara dil uzatmasının kabul edilemez olduğunu savundu.
Tepkiler Çığ Gibi Büyüyor
Trump'ın sözleri sadece siyasi arenada değil, kraliyet ailesi ve gazi toplulukları arasında da büyük tepki çekti. Afganistan'da iki dönem görev yapan Prens Harry, İngiliz askerlerinin fedakarlıklarının 'saygı ve dürüstlükle konuşulmayı hak ettiğini' belirtti. Prens, 'Orada hizmet ettim, ömür boyu sürecek dostluklar kurdum ve arkadaşlarımı kaybettim,' diyerek yaşanan acıların hafife alınamayacağını vurguladı.
Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, Trump'ın yorumlarını 'tamamen saçmalık' olarak nitelerken, Liberal Demokrat lider Ed Davey, Trump'ın askerlikten kaçtığı iddialarına atıfta bulunarak 'Fedakarlıklarını sorgulamaya nasıl cüret eder?' çıkışını yaptı. Reform UK lideri Nigel Farage da Trump'ın yanıldığını belirterek İngiliz askerlerinin cesaretine vurgu yaptı.
Afganistan'daki NATO Kayıpları:
- ABD: 2.461 asker
- Birleşik Krallık: 457 asker
- Kanada: 165 asker (siviller dahil)
- Toplam NATO: 3.486 asker
Eski İngiliz ordusu komutanı Lord Dannatt, '457 gencin öldüğü bir yerde cepheden geri durduğumuzu söylemek saygısızlık ve çirkin bir kelime seçimidir,' diyerek tepkisini dile getirdi. ABD cephesinden de eleştiriler geldi; eski NATO müttefik kuvvetler komutanı James Stavridis, kendi komutası altında yüzlerce müttefik askerinin cephede öldüğünü hatırlattı.
