Tayland ve Kamboçya, haftalardır sınır hattında devam eden ve bölgesel istikrarı tehdit eden çatışmaları sona erdirmek amacıyla cumartesi günü bir ateşkes anlaşmasına imza attı. İki ülkenin savunma bakanları tarafından sınır noktasında imzalanan mutabakat, öğle saatlerinde yürürlüğe girdi. Anlaşma, askeri hareketliliğin durdurulmasını ve askeri amaçlı hava sahası ihlallerinin sonlandırılmasını şart koşuyor.
Bölgedeki gerilim, toprak iddiaları nedeniyle aralık ayı başında şiddetli çatışmalara dönüşmüştü. Kamboçya Savunma Bakanlığı, Tayland'ın cumartesi sabahına kadar hava saldırıları düzenlediğini belirtirken, anlaşmanın imzalanmasından sadece saatler sonra Tayland Dışişleri Bakanlığı yeni bir krizle gündeme geldi. Tayland tarafı, bir askerinin Kamboçya güçlerince döşendiği iddia edilen bir anti-personel mayınına basarak kalıcı şekilde sakatlandığını duyurdu ve durumu protesto etti.
72 Saatlik Kritik Barış Testi
Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri, temmuz ayındaki çatışmalardan bu yana Tayland tarafından tutulan 18 Kamboçyalı askerin iadesini içeriyor. Ancak bu iade, ateşkesin 72 saat boyunca bozulmadan sürdürülmesi şartına bağlandı. Bu askerlerin serbest bırakılması, Kamboçya tarafının en önemli taleplerinden biriydi. Tayland Savunma Bakanlığı Sözcüsü Surasant Kongsiri, bu sürenin bir güven göstergesi olmadığını, aksine Kamboçya'nın samimiyetini kanıtlaması için tanınan bir 'test süresi' olduğunu vurguladı.
Çatışmaların bedelini en ağır şekilde siviller ödedi. Yetkililere göre, 7 Aralık'tan bu yana süren çatışmalarda Tayland tarafında 26 asker ve 44 sivil hayatını kaybetti. Kamboçya resmi bir askeri kayıp verisi paylaşmazken, 30 sivilin öldüğünü ve 90 kişinin yaralandığını açıkladı. Sınırın her iki yakasında yüz binlerce insan evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Kamboçya Savunma Bakanı Tea Seiha, imzalanan metnin yerinden edilen insanların evlerine, tarlalarına ve okullarına dönmesi için bir yol açtığını belirtti. Anlaşma ayrıca, uluslararası mayın karşıtı sözleşmelere uyulmasını ve sınır bölgelerinde ortak insani mayın temizleme operasyonlarının başlatılmasını öngörüyor. Tayland, askerlerinin bu yıl en az 10 kez yeni döşenen mayınlar nedeniyle yaralandığını savunurken, Kamboçya bu mayınların 1990'larda sona eren iç savaştan kaldığını iddia ediyor.
Uluslararası Baskı ve Diplomatik Girişimler
Ateşkes süreci, Malezya'nın arabuluculuğu ve ABD Başkanı Donald Trump'ın ticari imtiyazları askıya alma tehdidiyle hız kazandı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, tarafları barış şartlarına uymaya çağırdı. Anlaşma kapsamında taraflar ayrıca, 'yalan haber' yaymaktan kaçınmayı ve sınır belirleme çalışmalarına yeniden başlamayı taahhüt etti. Bunun yanı sıra, her yıl milyarlarca dolarlık dolandırıcılığa neden olan ve Kamboçya'nın merkez üssü olduğu sınır ötesi suç örgütleriyle mücadelede iş birliği yapılması kararlaştırıldı.
Associated Press News
