ABD Başkanı Donald Trump, Florida'daki Mar-a-Lago malikanesinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği kritik zirvenin ardından bölgedeki gerilimi tırmandıracak açıklamalarda bulundu. Trump, İran'ın nükleer silah veya balistik füze programlarını yeniden inşa etmeye çalışması durumunda ABD'nin yeni ve büyük bir saldırıyı destekleyebileceğini belirtti. Aynı zamanda Hamas'ın silahsızlanmaması halinde çok ağır sonuçlarla karşılaşacağı uyarısında bulundu.
İran'a B-2 Bombardıman Uçağı Gözdağı
Görüşme sonrası düzenlenen basın toplantısında Trump, Tahran yönetiminin Haziran ayında gerçekleştirilen büyük ABD saldırısının ardından silah programlarını onarmaya çalıştığına dair istihbarat aldıklarını ima etti. İran'ın vurulan tesisler yerine farklı bölgelerde gizli çalışmalar yürütüyor olabileceğine dikkat çeken Trump, 'Nereye gittiklerini ve ne yaptıklarını tam olarak biliyoruz' ifadelerini kullandı.
Trump, olası bir müdahale konusunda oldukça net konuşarak, önceki saldırılarda kullanılan B-2 bombardıman uçaklarına atıfta bulundu. ABD Başkanı, 'Umarım bunu yapmıyorlardır çünkü bir B-2 için yakıt harcamak istemiyoruz. Bu gidiş-geliş 37 saatlik bir yolculuk ve ben yakıt israfı yapmak istemiyorum' diyerek Tahran'a askeri müdahale seçeneğinin masada olduğunu hatırlattı. İran ise geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, bu ay ikinci kez füze tatbikatı gerçekleştirdiğini duyurmuştu.
Gazze Ateşkesinde İkinci Aşama ve Silahsızlanma Krizi
Zirvenin bir diğer önemli gündem maddesi, İsrail ile Filistinli militan grup Hamas arasında Ekim ayında varılan ve iki yıllık çatışmayı durduran ateşkes anlaşmasıydı. Trump, Gazze'de uluslararası barış gücünün konuşlandırılmasını öngören 'ikinci aşamaya' geçmek istediğini belirtti. Ancak bu aşamanın önündeki en büyük engel, tarafların birbirini anlaşmayı ihlal etmekle suçlaması ve Hamas'ın silah bırakmayı reddetmesi olarak görülüyor.
İsrail ordusu bölgenin yaklaşık yarısında varlığını sürdürürken, Hamas kontrolü yeniden sağlamaya çalışıyor. Trump, silahsızlanma sürecindeki gecikmeden dolayı Hamas'ı sorumlu tutarak, örgütün 'çok ağır bedeller' ödeyeceğini vurguladı. Trump, 'Eğer silahları bırakmazlarsa cehennemi yaşarlar' şeklindeki sert uyarısıyla, İsrail'in askeri harekatı yeniden başlatma sinyallerine destek verdi.
Türkiye'nin Barış Gücü Rolü ve Bölgesel Dengeler
Görüşme öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, Gazze'de konuşlandırılması planlanan uluslararası güvenlik gücü kapsamında Türk barış gücü askerlerinin bölgede görev alma ihtimalini Netanyahu ile masaya yatıracağını ifade etti. Kasım ayında kabul edilen BM Güvenlik Konseyi kararı ile zorunlu kılınan bu güç için Türkiye'nin adı geçse de, Ankara ve Tel Aviv arasındaki mesafeli ilişkiler konunun hassasiyetini artırıyor. Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan övgüyle bahsetse de İsrail yönetimi bu formüle temkinli yaklaşıyor.
Suriye Yönetimi ve İsrail Ödülü Detayı
Görüşmede bölgesel güvenlik başlığı altında Suriye'deki durum da ele alındı. Beşşar Esad'ın devrilmesinin ardından göreve gelen yeni Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile İsrail'in iyi geçinebileceğine inandığını belirten Trump'a rağmen, İsrail yönetimi eski bir El Kaide üyesi olan yeni lider konusunda şüpheci tavrını koruyor.
Toplantının dikkat çeken diplomatik jesti ise ödül takdimi oldu. Netanyahu, görüşme sonrasında Trump'a, tarihsel olarak sadece İsrail vatandaşlarına verilen İsrail Ödülü'nü takdim etti. Öte yandan Trump, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un kendisine Netanyahu'yu yolsuzluk suçlamalarından affetmeyi planladığını söylediğini iddia etti; ancak Herzog'un ofisi böyle bir konuşmanın gerçekleştiğini derhal yalanladı. Gazze'deki ateşkes süreci devam etse de, İsrail saldırıları ve karşılıklı çatışmalar nedeniyle sivil kayıpların artmaya devam ettiği bildiriliyor.
Reuters
