Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) hafta sonu gerçekleştirdiği operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu ülkeden çıkarması ve Başkan Donald Trump'ın yönetimi devralacaklarına dair açıklamaları, küresel enerji piyasalarında tansiyonu yükseltti. Pazar günü işlemlerin yeniden başlamasıyla birlikte petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesi bekleniyor. Ancak uzmanlar, küresel piyasalardaki arz fazlasının, fiyatlardaki ani sıçramaları sınırlayacağını öngörüyor.
ABD'nin Venezuela'ya yönelik hamlesi sırasında ülkenin petrol üretim ve rafinari altyapısına herhangi bir zarar verilmediği bildirildi. Buna rağmen, siyasi belirsizlik ve devam eden ambargo uygulamaları, Latin Amerika'nın en büyük petrol üreticilerinden biri olan Venezuela'nın ihracat kapasitesini felç etmiş durumda.
Ambargo İhracatı Durdurdu, Depolar Doldu
ABD Başkanı Trump'ın geçtiğimiz ay Venezuela sularına giren veya çıkan tankerlere yönelik uyguladığı abluka ve iki kargoya el koyması, ülkenin petrol ticaretini durma noktasına getirdi. Edinilen bilgilere göre, 1 Ocak'tan bu yana Venezuela'nın petrol ihracatı tamamen durdu. Bu durum, milyonlarca varil ham petrolün yüklü tankerlerde açıkta beklemesine ve kara depolama tesislerinin hızla dolmasına neden oldu.
Devlete ait petrol şirketi PDVSA, depolama kapasitesinin tükenmesi nedeniyle üretim kısıntısına gitmek zorunda kaldı. Şirkete yakın kaynaklar, PDVSA'nın ülkede faaliyet gösteren ortak girişimlerden üretimi azaltmalarını istediğini belirtti. Bu talimat, bazı petrol sahalarının veya kuyu kümelerinin kapatılmasını zorunlu kılıyor. Aralık ayında günlük 500 bin varile gerileyen ihracatın büyük kısmı ambargo öncesinde gerçekleşmişti. Şu anda sadece ABD'nin özel iznine sahip olan Chevron, günlük yaklaşık 100 bin varillik ihracata devam edebiliyor.
OPEC+ Politikayı Koruyor, Gözler İran'da
Küresel piyasalar Venezuela'daki gelişmelere odaklanırken, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve müttefikleri (OPEC+), yılın ilk çeyreğinde mevcut üretim politikasını koruma kararı aldı. Yapılan açıklamada, piyasa istikrarının gözetildiği ve üretimin sabit tutulacağı vurgulandı. Hem Venezuela hem de İran'ın OPEC üyesi olması, jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisini artırıyor.
Trump'ın Cuma günü İran'daki protestolara müdahale edebilecekleri yönündeki açıklamaları da piyasadaki tedirginliği besleyen bir diğer unsur oldu. Saxo Bank Emtia Strateji Müdürü Ole Hansen, 'Fiyatlar, Venezuela ve İran kaynaklı jeopolitik gerilimler nedeniyle ılımlı bir artış görebilir ancak bol küresel arz şimdilik bu riskleri sınırlamaya devam edecektir' değerlendirmesinde bulundu.
Sektörün Geleceği ve Yeniden İnşa Süreci
ABD Başkanı Trump, Amerikan petrol şirketlerinin Venezuela'ya geri dönmeye ve üretimi canlandırmak için milyarlarca dolar yatırım yapmaya hazır olduğunu belirtti. Ancak sektör analistleri, Venezuela petrol sektörünün toparlanmasının yıllar alacağı görüşünde. Chavez ve Maduro dönemlerinde yaşanan on yıllar süren düşüş ve bakımsızlık, altyapının ciddi şekilde zarar görmesine neden oldu.
RBC Capital Emtia Araştırma Başkanı Helima Croft, yayınladığı notta yatırımcıları uyararak, 'Ülke için geri dönüş yolunun uzun olacağı konusunda piyasa gözlemcilerini uyarmaya devam ediyoruz. ABD'nin rejim değişikliği sicili de tartışmasız bir başarı öyküsü değildir' ifadelerini kullandı. Rystad Energy'den Jorge Leon ise siyasi geçiş sürecinin belirsizlik yarattığını ve sivil huzursuzluk risklerinin arz güvenliğini tehdit ettiğini vurguladı.
Reuters
