Reuters'a konuşan yerel kaynaklara göre, İranlı yetkililerin ülke genelinde uyguladığı iletişim karartmasına rağmen, bazı vatandaşlar Elon Musk'ın sahibi olduğu Starlink uydu internet hizmetini kullanarak internete erişim sağlamaya devam ediyor. Ülke genelindeki protestolara yönelik sert müdahaleler sürerken, fiber optik kablolar ve baz istasyonları üzerinden sağlanan geleneksel internet hizmeti neredeyse tamamen kesilmiş durumda. Ancak, hizmeti doğrudan alçak dünya yörüngesindeki uydulardan alan Starlink terminallerinin, yetkililerin yasağına rağmen ülkenin bazı bölgelerinde çalıştığı bildirildi.
Batı İran'da yaşayan bir kaynak, Starlink kullanan onlarca kişi tanıdığını ve özellikle sınır kasabaları ile şehirlerindeki kullanıcıların kesintilerden büyük ölçüde etkilenmediğini aktardı.
NetBlocks: 'Erişim Parçalı Ama Mevcut'
İnternet gözlem grubu NetBlocks'un kurucusu Alp Toker, bölgedeki kaynaklardan İran'da hala Starlink erişimi olduğuna dair bilgiler aldıklarını, ancak hizmetin kapasitesinin düşürülmüş göründüğünü belirtti. Toker, durumu 'Parçalı ve kesintili, ama hala orada' şeklinde özetledi.
Uzmanlar, İran'daki Starlink hizmetinde yaşanan aksamaların, terminallerin uydulardan sinyal alma yeteneğini bastıran sinyal karıştırma (jamming) faaliyetlerinden kaynaklanabileceğini belirtiyor. SpaceX bünyesindeki Starlink, konuyla ilgili yorum taleplerine yanıt vermezken, iletişim hatlarındaki kesintiler nedeniyle İranlı yetkililere de ulaşılamadığı kaydedildi.
İran'daki protestocuların Starlink'i bir iletişim hattı olarak kullanması, bu teknolojinin küresel çatışma bölgelerindeki etkisini bir kez daha gündeme getirdi. Starlink, Rusya'nın 2022'deki işgalinden bu yana Ukrayna güçleri için kritik bir araç oldu. Benzer şekilde, askeri cunta yönetiminin interneti kestiği Myanmar'da isyancı gruplar ve yardım kuruluşları, Sudan'daki iç savaşta ise her iki taraf Starlink üzerinden iletişim sağladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, Starlink adını doğrudan zikretmese de İran'da internetin yeniden sağlanması konusunu Elon Musk ile görüşmeyi planladığını ifade etti.
Yasal Yasaklar ve Yüksek Maliyetler
İran parlamentosu, Haziran ayında İsrail ile yaşanan gerilimin ardından Starlink kullanımını resmen yasaklayan ve lisanssız teknolojiyi kullananlara veya dağıtanlara ağır cezalar öngören bir yasayı kabul etmişti. Starlink'in İran'da faaliyet lisansı bulunmuyor.
Maliyet de erişimin önündeki bir diğer engel olarak duruyor. Standart Starlink terminallerinin 599 dolarlık fiyatı ve aylık hizmet ücreti, birçok İranlı için sistemi ulaşılmaz kılıyor. Elon Musk, daha önce sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamalarda şirketin İran'da aktif olduğunu belirtmiş, Aralık 2022'de '100'e yakın Starlink'in aktif olduğunu' duyurmuştu.
